In mijn laatste blog schreef ik dat ik veel tijd Netflixend op de bank had doorgebracht. Eén van de vele series die ik de afgelopen tijd heb gekeken, was ‘Black Mirror’. Deze serie bestaat uit drie seizoenen met slechts een paar afleveringen. Iedere aflevering staat op zichzelf; geen enkel personage van een eerdere aflevering komt terug in een volgende. De samenhang in deze serie is te vinden in de technologische ontwikkeling en de ontwikkeling van artificial intelligence die buitensporige vormen aanneemt. Iedere aflevering zet me aan het denken. Want zou dit de wereld zijn waar wij met z’n allen stilletjes in verzeild gaan raken?
Afhankelijk van wat anderen van je vinden
Zo was er een aflevering waarin iedereen elkaar continu een rating geeft van één tot vijf sterren. De rating die anderen je geven, bepaalt je overall rating. En die rating bepaalt welke rechten en privileges je hebt in de samenleving. Zo krijg je in een bepaalde wijk bij een rating van 4.2 of hoger korting op de huur. En mag je alleen bij een bepaalde organisatie werken als je een rating boven 3.5 hebt. Zakt je rating tussentijds, dan wordt je de toegang tot het pand ontzegd. Of je kunt bijvoorbeeld een minder goede auto huren. Dit alles resulteert erin dat iedereen alleen maar leuke en positieve posts plaatst op zijn feed en overdreven hoffelijk naar elkaar doet. Niemand toont nog andere emoties dan overdreven blijheid en aardigheid. Alles uit angst om een lage beoordeling te krijgen van anderen. Kortom een samenleving waarin niets meer echt is, waar niemand meer zichzelf is en waar alles draait om hoe anderen je beoordelen. Iets waar wij, als we niet oppassen, ook langzaam naartoe gaan.
Chip
Een ander voorbeeld. Mensen kunnen achter hun oor een soort chip laten plaatsen ter grote van een graankorrel (‘grain’). De ‘grain’ registreert alles wat je ziet en hoort en gaat vergezeld met een kleine afstandsbediening. Hiermee kun je ervaringen terugspelen en ook aan elkaar laten zien. Dus als iemand beweert dat je iets op een bepaalde manier hebt gezegd, terwijl dit niet zo is, dan kun je dat dankzij die chip terughalen en als bewijsmateriaal afspelen. In bepaalde ervaringen die ik de afgelopen jaren heb gehad, zou dat best een handige functionaliteit zijn geweest J. Er bestaat zelfs een functie om mensen die je indirect in een herinnering hebt gezien te ‘liplezen’. Je begrijpt wel dat deze functionaliteiten leiden tot allerlei sociale situaties die niet altijd even prettig zijn.
Gevaar
En zo kan ik nog wel even doorgaan met voorbeelden waarin de samenleving geregeerd wordt door slimme technologie. Het brengt heel veel goeds, maar tegelijkertijd ook zoveel gevaar met zich mee. Zo snel als de mobiele telefoon zich in 15 jaar heeft ontwikkeld naar smartphone. Ik had nooit kunnen bedenken dat toen ik op de middelbare school mijn eerste mobiele telefoon kocht (waarmee ik kon bellen, sms’en en Snake kon spelen), ik vijftien jaar later precies kon zien wie ik gepasseerd was op een app als Happn, of dat mijn fietstochtje of hardlooprondje tot in detail getrackt kon worden. Dat allerlei devices aan elkaar te koppelen zijn en alles in de Cloud staat. En ga zo maar door. De ontwikkelingen gaan almaar sneller. Laten we vooral ook zelf blijven nadenken en niet doorslaan en eindigen zoals in ‘Black Mirror’.
(EV, 4 januari 2017)
